کوآنزیم کیوتن CoQ10 چیست؟
اگر به دنبال مکملی برای حمایت از تولید انرژی در سلولها و کمک به محافظت سلولی در برابر استرس اکسیداتیو هستید، احتمالاً نام کوآنزیم کیوتن (Coenzyme Q10 یا CoQ10) را شنیدهاید.
کوآنزیم Q10 مادهای است که بدن بهطور طبیعی آن را تولید میکند و در بسیاری از سلولهای بدن وجود دارد. این ترکیب نقش مهمی در فرآیند تولید انرژی سلولی دارد و بهعنوان یک آنتیاکسیدان نیز شناخته میشود.
در ادامه با زبانی ساده بررسی میکنیم که کوآنزیم Q10 چیست، چه کاربردهایی دارد و کپسول کوآنزیم Q10 ویتاشور ۶۰ میلیگرم چه ویژگیهایی دارد.
کوآنزیم Q10 چیست؟
کوآنزیم Q10 که با نامهای CoQ10، Coenzyme Q10 و یوبیکینون (Ubiquinone) نیز شناخته میشود، ترکیبی طبیعی در بدن است که در غشای سلولها حضور دارد.
یکی از مهمترین نقشهای آن مربوط به میتوکندری است؛ بخشی از سلول که میتوان آن را به زبان ساده «مرکز تولید انرژی» سلول دانست. CoQ10 در زنجیره انتقال الکترون و تولید ATP، یعنی شکل قابل استفاده انرژی برای سلول، مشارکت دارد.
از طرف دیگر، CoQ10 خاصیت آنتیاکسیدانی دارد و در برابر فرایندهای اکسیداتیو از سلولها محافظت میکند.
چرا بدن به CoQ10 نیاز دارد؟
تقریباً تمام سلولهای بدن برای انجام فعالیتهای خود به انرژی نیاز دارند و CoQ10 یکی از ترکیبات دخیل در این فرایند است.
میزان CoQ10 بدن با افزایش سن میتواند کاهش پیدا کند. همچنین برخی شرایط و مصرف بعضی داروها ممکن است با کاهش سطح CoQ10 همراه باشند.
فواید و کاربردهای کوآنزیم Q10
CoQ10 سالهاست مورد مطالعه قرار گرفته و درباره کاربردهای مختلف آن تحقیقات متعددی انجام شده است. البته باید توجه داشت که مکمل CoQ10 درمان قطعی بیماریها محسوب نمیشود و شواهد علمی درباره کاربردهای مختلف آن یکسان نیست.
۱. کمک به تولید انرژی سلولی
یکی از شناختهشدهترین نقشهای CoQ10 مشارکت در تولید انرژی در میتوکندری است. به همین دلیل این ماده برای عملکرد طبیعی سلولها اهمیت دارد.
۲. کمک به محافظت آنتیاکسیدانی
CoQ10 دارای نقش آنتیاکسیدانی است و به مقابله با استرس اکسیداتیو در بدن کمک میکند.
۳. حمایت از سلامت قلب و عروق
قلب از اندامهایی است که فعالیت مداوم و نیاز انرژی بالایی دارد؛ به همین دلیل CoQ10 در بافت قلب نیز به مقدار قابل توجهی وجود دارد.
مطالعات متعددی درباره استفاده از CoQ10 در بیماریهای قلبی انجام شده است. با این حال، شواهد موجود درباره پیشگیری از بیماری قلبی یا استفاده از CoQ10 در تمام بیماریهای قلبی قطعی و یکدست نیست.
بنابراین بهتر است CoQ10 را بهعنوان مکمل حمایتکننده در نظر گرفت، نه جایگزین داروهای تجویزشده توسط پزشک.
۴. مورد توجه افراد مصرفکننده استاتینها
برخی داروهای کاهنده کلسترول از گروه استاتینها ممکن است با کاهش سطح CoQ10 همراه باشند و به همین دلیل استفاده از مکمل CoQ10 در این افراد مورد توجه قرار گرفته است.
اگر داروی استاتین مصرف میکنید و قصد استفاده از CoQ10 دارید، بهتر است ابتدا با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
۵. بررسی اثر CoQ10 در میگرن
یکی دیگر از زمینههای مورد مطالعه، استفاده از CoQ10 برای میگرن است. برخی مطالعات نشان دادهاند که ممکن است در بعضی افراد به کاهش دفعات یا مدت زمان حملات میگرن کمک کند؛ اما شواهد موجود هنوز محدود است و درباره میزان اثربخشی آن نمیتوان با قطعیت صحبت کرد.
کپسول کوآنزیم Q10 ویتاشور ۶۰ میلیگرم
کپسول Co Q10 ویتاشور ۶۰ میلیگرم یکی از محصولات برند Vitasure است که در بستهبندی ۶۰ کپسولی عرضه میشود.
این محصول میتواند برای افرادی که به دنبال دریافت CoQ10 به شکل مکمل غذایی هستند، گزینهای مناسب برای بررسی باشد.
در بازار ایران نیز محصولات برند ویتاشور با نام شرکت ندا درمان نیما عرضه میشوند.
ندا درمان همچنین بهعنوان نماینده انحصاری محصولات ویتاشور در خاورمیانه معرفی میشود.
چه کسانی ممکن است به مصرف CoQ10 علاقهمند باشند؟
مصرف مکمل CoQ10 میتواند برای افرادی که با هدف دریافت مکملی برای حمایت از عملکرد طبیعی سلولها و تولید انرژی به دنبال CoQ10 هستند، مورد توجه باشد.
بهطور کلی، CoQ10 بیشتر مورد توجه گروههایی مانند:
- افراد بزرگسال، بهخصوص با افزایش سن
- افرادی که به دنبال مکمل آنتیاکسیدانی هستند
- افرادی که درباره مصرف CoQ10 در کنار داروهای خود با پزشک مشورت کردهاند
- افرادی که به دنبال حمایت تغذیهای از فرایند تولید انرژی سلولی هستند
قرار میگیرد.
البته نیاز به مکمل و مقدار مصرف مناسب برای هر فرد متفاوت است و نباید صرفاً بر اساس یک علامت مانند خستگی، برای خود تشخیص کمبود CoQ10 گذاشت.
بهترین زمان مصرف کوآنزیم Q10 چه زمانی است؟
CoQ10 یک ترکیب محلول در چربی است؛ بنابراین مصرف آن همراه غذا، بهخصوص غذایی که مقداری چربی دارد، میتواند به جذب آن کمک کند.
با این حال، مقدار و نحوه مصرف باید مطابق دستور درجشده روی محصول، توصیه پزشک یا داروساز باشد.
نکته مهم این است که دوز مناسب CoQ10 برای همه افراد یکسان نیست و نمیتوان صرفاً بر اساس مقدار موجود در یک محصول، برای تمام افراد یک دستور مصرف واحد تعیین کرد.
آیا مصرف کوآنزیم Q10 عوارض دارد؟
CoQ10 در مقادیر توصیهشده معمولاً بهخوبی تحمل میشود و عوارض جدی شایعی برای آن گزارش نشده است؛ با این حال مانند هر مکمل دیگری ممکن است در برخی افراد عوارضی ایجاد کند.
عوارض احتمالی میتواند شامل مواردی مانند:
- ناراحتی گوارشی
- تهوع
- اسهال
- کاهش اشتها
- سردرد
- سرگیجه
- اختلال خواب
باشد.
نکته مهم درباره تداخل دارویی
اگر داروی خاصی مصرف میکنید، پیش از شروع مصرف CoQ10 با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
برای مثال، CoQ10 ممکن است با وارفارین تداخل داشته باشد و اثر آن را کاهش دهد. همچنین در صورت مصرف داروهای مربوط به فشار خون یا برخی داروهای دیگر، مشورت با پزشک اهمیت دارد.
همچنین ایمنی مصرف CoQ10 در دوران بارداری و شیردهی به اندازه کافی مشخص نیست؛ بنابراین در این شرایط نباید بدون نظر پزشک مصرف شود.
آیا کوآنزیم Q10 همان ویتامین است؟
خیر. با وجود اینکه گاهی CoQ10 را در گروه ترکیبات «ویتامینمانند» معرفی میکنند، کوآنزیم Q10 یک ویتامین محسوب نمیشود.
بدن انسان میتواند CoQ10 را تولید کند و این ترکیب در بسیاری از بافتها وجود دارد. همچنین مقدار محدودی از آن از طریق مواد غذایی مانند ماهی، گوشت و مغزها دریافت میشود.
کوآنزیم Q10 ترکیبی طبیعی در بدن است که دو نقش مهم آن، مشارکت در تولید انرژی سلولی و فعالیت آنتیاکسیدانی است. این ماده بهخصوص به دلیل ارتباط آن با عملکرد میتوکندری و نیاز بالای برخی بافتها به انرژی، مانند قلب، مورد توجه قرار گرفته است.
کپسول Co Q10 ویتاشور ۶۰ میلیگرم با ارائه ۶۰ میلیگرم کوآنزیم Q10 در هر کپسول و بسته ۶۰ عددی، برای افرادی که به دنبال مکمل CoQ10 هستند، گزینهای قابل بررسی است.
با این حال، مکملها جایگزین رژیم غذایی متعادل یا داروهای تجویزشده نیستند. اگر بیماری زمینهای دارید، باردار یا شیرده هستید یا داروی خاصی بهخصوص داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین مصرف میکنید، پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.